Bazylika Santa Maria in Trastevere

Dlaczego warto tu przyjść?

Bazylika Santa Maria in Trastevere to serce lokalnej społeczności. Tuż przy wejściu wita odwiedzających figura św. Antoniego. Według rzymskiego zwyczaju, święty ten jest wyjątkowo skuteczny w spełnianiu życzeń. Mieszkańcy i turyści z całego świata regularnie zostawiają u jego stóp karteczki z intymnymi prośbami.

Jak dotrzeć do Bazyliki Santa Maria in Trastevere?

Do Bazyliki Santa Maria in Trastevere najlepiej dotrzeć na piechotę z historycznego centrum Rzymu, wsiąść w autobus komunikacji miejskiej lub skorzystać z kolei. Choć nie dojeżdża tam metro, dzielnica jest świetnie skomunikowana.

Pociąg

Najszybsza opcja to pociągi regionalne (kierunek Civitavecchia lub Pisa) odjeżdżające z dworca Termini i zatrzymujące się na stacji Roma Trastevere (czas przejazdu około 15 minut). Stamtąd do bazyliki można podjechać tramwajem nr 8.

Autobus

Na Zatybrze kursuje linia H. Wysiądź na przytanku Sonnino/S. Gallicano, oddalonym o 400 metrów od Bazyliki.

Tramwaj

Linia 8 jedzie z historycznego centrum od placu Largo di Torre Argentina (niedaleko Panteonu) i przejeżdża przez Tyber wprost na Zatybrze. Wysiądź na przystanku Belli oddalonym o 450 metrów od bazyliki na Zatybrzu.

Na co zwrócić uwagę?

Fasada i rzymska dzwonnica

Zanim wejdziesz do środka, zatrzymaj się na placu. Nad wejściem góruje romańska XII-wieczna dzwonnica z małą mozaiką Maryi z Dzieciątkiem.

Złote mozaiki Cavalliniego

Ściany apsydy zdobi cykl „Sceny z życia Maryi”. Trójwymiarowe, złote tło oraz pełne emocji wyrazy twarzy postaci sprawiają, że od tych mozaik trudno oderwać wzrok.

Kasetonowy sufit

Spójrz wysoko w górę. W centrum bogato rzeźbionego i pozłacanego sufitu znajduje się dynamiczna scena Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Zwiedzanie Bazyliki Santa Maria in Trastevere

Zwiedzanie Bazyliki Santa Maria in Trastevere możliwe jest codziennie. Wstęp jest bezpłatny. Zwiedzanie nie jest dozwolone podczas mszy świętych.

Godziny zwiedzania

• od poniedziałku do piątku: od 07:30 do 20:30
• soboty i niedziele: od 07:30 do 20:00

Godziny nabożeństw

• od poniedziałku do piątku: 09:00, 17:30, 20:30
• soboty: 09:00, 17:30, 20:00
• niedziele i święta: 08:30, 10:30, 11:30, 17:30, 18:45

Bazylika Santa Maria in Trastevere (Basilica di Santa Maria in Trastevere)

Gdy przejdziesz na drugą stronę Tybru i zanurzysz się w labirynt brukowanych, porośniętych bluszczem uliczek Zatybrza (Trastevere), prędzej czy później trafisz na urokliwy, tętniący życiem plac. To tutaj wznosi się Bazylika Najświętszej Marii Panny na Zatybrzu, jedna z najstarszych i najbardziej fascynujących świątyń Wiecznego Miasta.

Założona w III wieku z inicjatywy papieża Kaliksta I, czyli w czasach, gdy chrześcijaństwo było wciąż nielegalne i spychane do podziemi. Świątynia stała się bezpiecznym schronieniem dla pierwszych wyznawców. Uważa się ją za pierwszą rzymską świątynię dedykowaną Maryi Dziewicy oraz miejsce, gdzie prawdopodobnie po raz pierwszy w historii Rzymu odprawiono mszę świętą w sposób całkowicie jawny.

Z powstaniem bazyliki wiąże się piękna, zakorzeniona w rzymskim folklorze legenda. Mówi ona, że w 38 roku p.n.e. dokładnie z tego miejsca (gdzie wówczas mieściło się schronisko dla emerytowanych żołnierzy) nagle wytrysnęło źródło czystego oleju mineralnego (fons olei). Dla wczesnych chrześcijan był to proroczy znak zwiastujący rychłe narodziny Zbawiciela. Pamiątką po tym wydarzeniu jest wyraźnie oznaczony punkt na stopniu tuż pod ołtarzem głównym.

Pierwotny kościół, znany pod nazwą Titulus Callisti, ucierpiał dramatycznie w 410 roku n.e. podczas pamiętnego najazdu Wizygotów. Świątynię odbudował i na nowo zawierzył Maryi papież Celestyn I. Swój obecny, monumentalny kształt bazylika zawdzięcza jednak XII-wiecznej przebudowie z czasów papieża Innocentego II.

Rzymscy budowniczowie tamtej epoki słynęli z pragmatyzmu: wznosząc nawę główną, wykorzystali 21 granitowych kolumn, które bezceremonialnie zabrali z niszczejących Term Karakalli. Przyjrzyj się uważnie ich głowicom – na niektórych z nich wciąż widać wyrzeźbione twarze antycznych bogów: Izydy, Serapisa i Harpokratesa.

Zwróć uwagę na ukrytą w bocznej kaplicy ikonę Matki Bożej Łaskawej (Madonna della Clemenza). To jeden z najstarszych zachowanych wizerunków maryjnych w Rzymie (VI-VIII wiek). Wykonana rzadką techniką enkaustyczną (wosk zmieszany z pigmentem), przedstawia Maryję w cesarskim stroju bizantyjskim. Bije z niej niezwykły, surowy chłód dawnych wieków.

Gdzie ruszyć dalej?

Bazylika Santa Maria in Trastevere na Zatybrze to doskonały punkt, z którego warto udać się na krótki spacer i poznanie kolejnych zakątków Wiecznego Miasta.