Teatr Marcellusa

Dlaczego warto tu przyjść?

Cała strefa archeologiczna wokół podstawy Teatru Marcellusa i sąsiednich świątyń jest całkowicie darmowa do zwiedzania. Możesz podejść na wyciągnięcie ręki do gigantycznych trawertynowych bloków i poczuć monumentalizm tej konstrukcji, bez stania w długich kolejkach.

Jak dotrzeć do Teatru Marcellusa?

Teatr Marcellusa znajduje się w centrum Rzymu. Najwygodniej dotrzeć tam pieszo spacerem od strony Kapitolu, Placu Weneckiego lub Ustaw Prawdy lub dojechać komunikacją miejską.

• Metro: Najbliższa stacja metra to Circo Massimo (linia B), skąd czeka Cię około 20-minutowy spacer ulicą Via del Circo Massimo do Ust Prawdy i dalej ulicą Via Luigi Petroselli.
• Autobus: Do węzła przy placu lub w bezpośrednim sąsiedztwie dojeżdżają m.in. linie 30, 44, 81 i 83 (przystanek Petroselli) albo linie 23, 63, 280 oraz H (przystanek Montesavello).
• Pieszo: Obiekt jest położony w historycznym sercu miasta, dzięki czemu łatwo dojść do niego z większości starożytnych zabytków.

Na co zwrócić uwagę?

Antyczna fasada

Przyjrzyj się zachowanym, dolnym kondygnacjom. Pierwotnie teatr posiadał 41 arkad na każdym poziomie. Dolny rząd reprezentuje porządek dorycki, wyższy – porządek joński.

Świątynia Apollina Sozjanusa

Tuż obok teatru wznoszą się trzy kolumny korynckie z białego marmuru. To pozostałość po wzniesionej pierwotnie w 431 roku p.n.e. świątyni dedykowanej Apollinowi.

Portyk Oktawii

Znajdujący się po prawej stronie teatru monumentalny kompleks, który cesarz August wzniósł na cześć swojej ukochanej siostry Oktawii (matki Marcellusa). Dziś to brama do rzymskiej Dzielnicy Żydowskiej.

Zwiedzanie Teatru Marcellusa

Teatr Macellusa nie jest jednym z obowiązkowych punktów zwiedzania Wiecznego Miasta. Natomiast jest doskonałym miejscem, które warto zobaczyć przy okazji np. w drodze z Zatybrza na Kapitol czy też po wizycie przy Ustach Prawdy.

Godziny otwarcia

Teren archeologiczny Teatru Marcellusa można zwiedzać codziennie w godzinach:

• wiosna i lato: od 09:00 do 19:00
• jesień i zima: od 09:00 do 18:00

Bilety wstępu

Zwiedzanie Teatru Marcellusa jest bezpłatne.

Teatr Marcellusa (Teatro di Marcello)

Idąc od strony urokliwego Zatybrza i klimatycznej Wyspy Tyberyjskiej w kierunku Kapitolu, natrafimy na monumentalną budowlę, która u każdego, kto odwiedza Rzym po raz pierwszy, wywoła natychmiastowe skojarzenie ze słynnym amfiteatrem Flawiuszów. „O, małe Koloseum!” – to najczęstsza reakcja turystów. Choć podobieństwo architektoniczne jest uderzające, w rzeczywistości patrzymy na obiekt starszy o kilkadziesiąt lat. Teatr Marcellusa to nie tylko jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych rzymskich obiektów widowiskowych, ale też fascynujący przykład tego, jak antyczna konstrukcja potrafiła przetrwać stulecia, zamieniając się w luksusowy, renesansowy pałac mieszkalny.

Wzniesienie tego potężnego teatru na Polu Marsowym, tuż obok zakola Tybru, zainicjował sam Gajusz Juliusz Cezar. Dyktator chciał przebić rozmachem teatr swojego wielkiego rywala, Pompejusza. Aby zrobić miejsce pod inwestycję, Cezar bezceremonialnie wyburzył istniejące w tym miejscu budynki, jednak jego nagła śmierć w idy marcowe 44 roku p.n.e. przerwała prace na etapie fundamentów. Dzieło dokończył jego adoptowany syn i pierwszy cesarz Rzymu, Oktawian August. To on doprowadził budowę do końca i uroczyście zainaugurował działalność obiektu w 13 roku p.n.e.

August dedykował to wspaniałe dzieło swojemu ukochanemu siostrzeńcowi i zięciowi, Markowi Klaudiuszowi Marcellusowi. Młody i niezwykle popularny wśród ludu Marcellus był szykowany na następcę tronu, jednak zmarł przedwcześnie w wieku zaledwie 19 lat. Stał się pierwszym członkiem rodziny cesarskiej, którego prochy spoczęły w monumentalnym Mauzoleum Augusta. Teatr nazwany jego imieniem miał na wieki utrwalić pamięć o utraconej nadziei imperium.

Teatr Marcellusa to architektoniczny kameleon. Gdy upadło Cesarstwo, budowla straciła swoją rozrywkową funkcję. W średniowieczu potężny ród Fabiuszy zamienił go w ufortyfikowaną twierdzę, nadbudowując obronne mury na antycznych arkadach. W kolejnych wiekach warownia przechodziła z rąk do rąk potężnych rzymskich rodów: najpierw Savellich, a później Orsinich.

W XVI wieku surowa średniowieczną fortecę w elegancki pałac rodowy. Wkomponowano renesansowe okna i salony bezpośrednio w najwyższą część starożytnej struktury.

Wzniesiony z tufu i betonu, a oblicowany pięknym, jasnym trawertynem teatr miał 33 metry wysokości i 130 metrów średnicy. Mógł pomieścić od 15 000 do nawet 20 000 widzów spragnionych rzymskich komedii i dramatów.

Układ architektoniczny teatru stał się bezpośrednią inspiracją dla twórców Koloseum. To tutaj po raz pierwszy na tak wielką skalę zastosowano genialny system promienistych korytarzy, ramp i schodów (vomitoria), który pozwalał wielotysięcznemu tłumowi opuścić widownię w zaledwie kilka minut. Dbano też o komfort: podczas upałów nad widownią rozpinano gigantyczny żagiel przeciwsłoneczny (velarium). Co ciekawe, starożytni inżynierowie zadbali o perfekcyjną akustykę – we wnętrzu budowli rozmieszczono 36 wielkich, brązowych waz, które działały jak naturalne rezonatory i wzmacniacze głosu aktorów.

Gdzie ruszyć dalej?

Po obejrzeniu Teatru Marcellusa i jego otoczenia warto udać się na zwiedzanie antycznego centrum Rzymu lub skierować się na Zatybrze.