Lokalizacja:
Watykan
Czas zwiedzania:
45-60 minut
Dlaczego warto tu przyjść?
Nekropolia Watykańska to najbardziej ekskluzywne i mistyczne doświadczenie historyczne, jakie można przeżyć w Rzymie. Znajdziesz się w środku autentycznej pogańskiej nekropolii z I i II wieku n.e., czując chłód starożytnych cegieł, i na własne oczy zobaczysz dowody archeologiczne, które zmieniły bieg historii. To podróż w czasie wolna od turystycznego zgiełku panującego w Rzymie.
Jak dotrzeć do Nekropolii Watykańskiej?
Wejście do Nekropolii Watykańskiej znajduje się nieopodal Placu św. Piotra, po lewej stronie Bazyliki św. Piotra. Aby szybko i łatwo dotrzeć na Plac Świętego Piotra, najlepiej skorzystać z rzymskiego metra. Najbliższa stacja to Ottaviano na linii A. Po wyjściu ze stacji czeka Cię 15-minutowy spacer w dół ulicą Via Ottaviano, która prowadzi prosto do celu.
- Metro: Wybierz czerwoną linię metra A i wysiądź na stacji Ottaviano. Ze stacji przejdź pieszo ulicą Via Ottaviano, przejdź przez plac Piazza del Risorgimento, a następnie idź ulicą V. di Porta Angelica. Po kwadransie dotrzesz do Placu św. Piotra.
- Autobus: Wiele autobusów zatrzymuje się bardzo blisko Watykanu. Linie 40 oraz 64 to popularne autobusy, które dowożą turystów w okolice Watykanu z głównego dworca Roma Termini. Wysiądź na przystanku Cavalleggeri/S. Pietro niedaleko Auli Pawła VI.
- Pieszo: Jeśli zwiedzasz centrum Rzymu, dojście do Placu św. Piotra z okolic Zamku Świętego Anioła zajmie około 15 minut ulicą Via della Conciliazione.
Na co zwrócić uwagę?
Pogańskie cmentarzysko
Spacerując starożytną rzymską uliczką przechodzisz obok 22 potężnych grobowców z okresu między 130 a 300 rokiem n.e. Mają one ozdobne fasady, progi z trawertynu i marmuru oraz tabliczki inskrypcyjne.
Mauzoleum rodu Giulii
Jedynym stricte chrześcijańskim miejscem pochówku jest grobowiec rodzinny Gens Iulia. Pokrywa go mozaika ukazująca Chrystusa jako Wschodzące Słońce (Heliosa) jadącego na rydwanie.
Zwiedzanie nekropolii kończy się w najświętszym miejscu Watykanu. Z odległości około trzech metrów, pod głównym ołtarzem bazyliki, zobaczysz małą wnękę w Murze Graffiti (prostopadłym do Czerwonego Muru). Wewnątrz przezroczystego pojemnika znajdują się resztki kości uważane za szczątki św. Piotra.
Zwiedzanie Nekropolii Watykańskiej
Do Nekropolii Watykańskiej wpuszczane jest zaledwie 250 osób w ciągu jednego dnia, a grupy wchodzą maksymalnie w 12-osobowych składach co 15 minut. Zwiedzanie trwa około 45-60 minut.
Godziny zwiedzania
Zwiedzanie z przewodnikiem licencjonowanym przez Fabbrica di San Pietro możliwe jest od poniedziałku do soboty w godzinach od 09:00 do 17:30 (ostatnie wejście o 16:30).
Nekropolia jest nieczynna w niedziele oraz święta państwowe i kościelne (1 i 6 stycznia, 11 lutego, 19 marca, od 2 do 5 kwietnia, 1, 8 i 14 maja, 4 i 29 czerwca, od 14 do 16 sierpnia, 17 września, 1 i 2 listopada, 8, 24, 25, 26, 27 i 31 grudnia).
Ceny biletów wstępu
- bilet normalny: 20,00 €
- bilet ulgowy: 14,00 €
Jak zarezerwować wizytę w Nekropolii Watykańskiej?
Rezerwacji dokonuje się na oficjalnej stronie Bazyliki św. Piotra przez angielskojęzyczny formularz. Trzeba w nim podać: preferowany język przewodnika (dostępny jest język polski), dokładną liczbę uczestników, imiona i nazwiska wszystkich zwiedzających oraz preferowaną datę wizyty. Osoba zamawiająca musi osobiście brać udział w zwiedzaniu.
Wpisana w formularzu data ma charakter orientacyjny. Pracownicy Ufficio Scavi sprawdzą dostępność miejsc i odeślą maila z ostatecznie wyznaczoną, konkretną datą oraz godziną rozpoczęcia zwiedzania.
W wiadomości z potwierdzeniem znajdziesz link do płatności. Po opłaceniu zamówienia otrzymasz bilet w formie elektronicznej. Bilety nie podlegają zwrotowi.
Jak dojść do Ufficio Scavi?
Stań na Placu św. Piotra twarzą do bazyliki i skieruj się w lewo. Musisz okrążyć lewą kolumnadę od zewnętrznej strony, idąc ulicą Via Paolo VI. Na samym końcu kolumnady trafisz na policyjne stanowisko kontroli bezpieczeństwa. Przejdź przez bramki i idź dalej w kierunku żelaznej bramy.
Przy bramie jest posterunek Gwardii Szwajcarskiej. Podejdź do gwardzistów, pokaż im w telefonie swoje potwierdzenie rezerwacji i poproś o wskazanie drogi do Ufficio Scavi. Na miejscu musisz stawić się najpóźniej na 10 minut przed wyznaczoną godziną. Tam poczekasz na swojego przewodnika.
Zasady dotyczące ubioru
Gwardia Szwajcarska traktuje te przepisy niezwykle restrykcyjnie. Jeśli Twój strój będzie nieodpowiedni, zostaniesz odprawiony z kwitkiem:
- Mężczyźni: Obowiązkowe długie spodnie (odsłonięte kostki są dopuszczalne, ale nogawki muszą sięgać do butów (żadnych spodenek 3/4 czy krótkich). Ramiona muszą być całkowicie zakryte, najlepiej koszulką lub koszulą z rękawem przynajmniej do łokcia.
- Kobiety: Długie spodnie, spódnice lub sukienki, które bezwzględnie sięgają za kolano. Górna część garderoby musi całkowicie zakrywać ramiona, plecy oraz dekolt (zakaz bluzek na ramiączkach czy głębokich wycięć).
Zwiedzający nekropolię muszą mieć ukończone 10 lat. Ze względu na specyficzny mikroklimat (wysoka temperatura, duża wilgotność) oraz bardzo wąskie korytarze i nisko osadzone sklepienia, wizyta nie jest zalecana osobom cierpiącym na klaustrofobię oraz osobom z dysfunkcjami ruchu. Osoby wysokie muszą uważać na głowę. Obowiązuje całkowity zakaz fotografowania oraz filmowania.
Gdzie ruszyć dalej?
Po wyjściu z Nekropolii Watykańskiej trafisz do Grot Watykańskich, a następnie na wewnętrzny dziedziniec obok Bazyliki św. Piotra. Warto stąd iść dalej.
180 m / 2 minuty pieszo
Plac św. Piotra
300 m / 5 minut pieszo
Nekropolia Watykańska (Necropoli di San Pietro / Scavi)
Pod rzymskimi kościołami dość często odkrywane są starożytne świątynie ku czci pogańskich bogów, ruiny bizantyjskie lub krypty. Jednak to, co kryje się głęboko pod Bazyliką św. Piotra, przekracza wszelkie wyobrażenie. Pod posadzką Grot Watykańskich znajduje się Nekropolia Watykańska (Scavi) – autentyczne, doskonale zachowane rzymskie miasto zmarłych. Tutaj, wzdłuż starożytnej drogi Via Cornelia, grób apostoła Piotra dzieli miejsce ostatecznego spoczynku z niewolnikami, wyzwoleńcami i bogatymi plebejuszami.
Aby w pełni zrozumieć to miejsce, należy cofnąć się do czasów przed założeniem Rzymu. Zamieszkujący te tereny Etruskowie grzebali zmarłych poza murami miejskimi, na wzgórzu, którego według wierzeń strzegła Vatika – rogata etruska bogini śmierci. Niektóre przekazy mówią, że na zboczach rosła halucynogenna trawa. Stąd też wzięła się nazwa vatika (co po łacinie oznacza halucynację lub przepowiednię), a istniejącą tu osadę nazywano Vaticum. Dzisiejsze Wzgórze Watykańskie u swojego zarania nie miało więc nic wspólnego z chrześcijaństwem.
Pod panowaniem rzymskim cesarz Kaligula rozpoczął tu budowę potężnego cyrku, którą ostatecznie ukończył Neron. W cyrku Nerona odbywały się krwawe igrzyska i wyścigi konne, ale stał się on również miejscem męczeństwa pierwszych chrześcijan. Na jego środku wznosił się monumentalny egipski obelisk, który dziś zdobi centrum Placu św. Piotra (miejsce, gdzie stał pierwotnie, można zobaczyć dochodząc do biura Ufficio Scavi). To właśnie w tym cyrku, między 64 a 67 rokiem n.e., został ukrzyżowany apostoł Piotr.
Prawo rzymskie surowo zabraniało grzebania przestępców, a apostoł Piotr był za takiego uważany. Niemożliwe było złożenie go w murowanym grobowcu. Przyjaciele apostoła zdołali jedynie pochować jego ciało w prostym, ziemnym grobie dla nędzarzy na pobliskim cmentarzu pogańskim. Około 100–150 lat później nad tą skromną mogiłą wzniesiono mur oporowy pokryty czerwonym tynkiem – niszowe, nagrobne pomnik-trofeum, zwane Trofeum Gajusza.
Gdy około 300 roku cesarz Konstantyn Wielki przeszedł na chrześcijaństwo, wydał rozkaz wzniesienia potężnej bazyliki dokładnie nad grobem Piotra. Wymagało to gigantycznych prac inżynieryjnych: architekci musieli ściąć wierzchnią partię wzgórza, zasypać dolinę ziemią i stworzyć potężny, sztuczny taras o wysokości 7 metrów, grzebiąc pod nim nienaruszoną nekropolię.
Co ciekawe, w 1500 roku bazylika Konstantyna została zburzona. Powód? Papież Juliusz II otrzymał od Michała Anioła projekt swojego własnego, monumentalnego grobowca. Ponieważ potężny pomnik nagrobny nie mieścił się pod dachem starej świątyni, papież podjął decyzję o budowie nowej bazyliki. Choć projekty tworzyli m.in. Michał Anioł, Bramante czy Leonardo da Vinci, budowa trwała ponad sto lat i została ukończona na planie krzyża łacińskiego w 1626 roku.