Rzym to świetne miejsce, żeby spróbować prawdziwego włoskiego gelato. Lodziarnie znajdziesz niemal wszędzie: od głównych placów historycznego centrum po niewielkie lokale w bocznych uliczkach. Warto jednak wiedzieć, czego szukać. Nie każda lodziarnia z napisem gelato artigianale musi oferować lody przygotowywane wyłącznie z najlepszych składników. Dlatego zamiast kierować się samym szyldem, zwróć uwagę na kilka szczegółów.
Jak rozpoznać dobre gelato?
Nie istnieje jeden prosty sposób na sprawdzenie jakość lodów. Jest natomiast kilka rzeczy, na które możesz zwrócić uwagę przed zamówieniem.
Patrz na kolor
To jedna z najprostszych wskazówek. Naturalne składniki zazwyczaj dają spokojne, niezbyt intensywne kolory lodów. Pistacchio powinno być raczej stonowane – zielonkawe, czasem wpadające w szarość – a nie jaskrawozielone. Bananowe gelato nie musi być żółte jak skórka banana, a miętowe może być bardzo jasne. Nie traktuj tego jednak jak testu laboratoryjnego. Sam kolor nie przesądza o jakości, ale fluorescencyjne, bardzo intensywne barwy powinny wzbudzić Twoją czujność.
Uważaj na „góry lodowe”
Spójrz na sposób przechowywania gelato. Jeżeli lody tworzą wysokie, sztywne kopce wystające kilkanaście centymetrów ponad metalowe pojemniki, nie jest to najlepszy znak. Dobre gelato jest delikatniejsze i zazwyczaj „leży” w pojemnikach niżej lub jest mniej efektownie eksponowane. Wysokie, idealnie uformowane góry lodów mogą wymagać receptury, która pozwala produktowi długo utrzymywać kształt. Nie chodzi o to, że każda lodziarnia z wysokimi kopcami sprzedaje złe lody. To po prostu jeden z sygnałów, na które warto zwrócić uwagę.
Poszukaj informacji „produzione propria”
Samo słowo artigianale nie powinno być dla Ciebie jedynym kryterium. Jeżeli na szyldzie lub stronie internetowej lodziarni widzisz określenie produzione propria (produkcja własna), jest to znacznie bardziej konkretna informacja. W dobrej gelaterii warto również poszukać informacji o składnikach i sposobie produkcji. Im bardziej lokal otwarcie mówi, z czego i jak przygotowuje swoje gelato, tym lepiej.
Zwróć uwagę na sezonowość
Smaki owocowe są dobrym sposobem na sprawdzenie lodziarni. Jeżeli w środku sezonu znajdziesz lody ze świeżymi truskawkami, brzoskwiniami, figami czy innymi lokalnymi owocami, warto ich spróbować. Sezonowość jest dobrym znakiem, ale nie traktuj jej jako absolutnej zasady. Dobre gelaterie mogą korzystać również z wysokiej jakości owoców mrożonych lub przetworzonych. Najważniejsze jest to, żeby smak rzeczywiście przypominał owoc, który deklaruje nazwa.
Spróbuj przed zakupem, jeśli lodziarnia na to pozwala
Jeżeli nie wiesz, który smak wybrać, możesz zapytać: Posso assaggiare? (Czy mogę spróbować?). Wiele lodziarni pozwala na niewielką degustację przed zakupem, ale nie jest to standardem. Podczas degustacji zwróć uwagę na smak i konsystencję lodów. Dobre gelato powinno być kremowe lub odpowiednio miękkie, a smak powinien być wyraźny i utrzymywać się jeszcze chwilę po zjedzeniu. Jeżeli po kilku sekundach czujesz przede wszystkim cukier, tłuszcz albo sztuczny aromat, nie jest to najlepsza wizytówka lodziarni.
Gelato a zwykłe lody – czym się różnią?
Gelato i klasyczne lody przemysłowe nie są dokładnie tym samym produktem. Włoskie gelato jest zazwyczaj mniej tłuste, mniej napowietrzone i podawane w wyższej temperaturze niż typowe lody przemysłowe. Dzięki temu gelato ma bardziej zwartą, kremową konsystencję, a smak jest odczuwalny szybciej.
Nie oznacza to jednak, że istnieje jedna idealna receptura. Gelato pistacjowe, czekoladowe, fior di latte czy owocowe będą miały różne proporcje składników. Dlatego zamiast zapamiętywać procenty zawartości tłuszczu czy powietrza, lepiej zapamiętać jedną rzecz: dobre gelato powinno smakować intensywnie i naturalnie, a nie słodko i tłusto.
Gdzie zjeść dobre gelato w Rzymie?
Poniżej kilka miejsc, które warto mieć na swojej rzymskiej mapie. To nie jest ranking „od najlepszego do najgorszego”, lecz nasz subiektywny wybór lodziarni znajdujących się w różnych częściach miasta.
Giolitti (okolice Panteonu)
Adres
Via degli Uffici del Vicario 40
Jedna z najbardziej znanych lodziarni w Rzymie. Jej historia sięga 1890 roku, a obecny lokal przy Via degli Uffici del Vicario działa od 1900 roku. Warto tu przyjść nie tylko dla samego gelato. To również charakterystyczne wnętrze w stylu liberty i jedno z tych miejsc, które turysta powinien przynajmniej raz zobaczyć.
Frigidarium (okolice Piazza Navona)
Adres
Via del Governo Vecchio 112
Popularna lodziarnia położona kilka kroków od Piazza Navona. Często tworzą się tutaj kolejki, ale obsługa działa sprawnie. Ciekawostką jest możliwość zamówienia porcji z dodatkiem ciepłej czekolady.
Gelateria dei Gracchi (Prati)
Adres
Via dei Gracchi 272
Jedna z najbardziej znanych rzymskich gelaterii, działająca od 1999 roku. Szczególnie warto spróbować lodów opartych na pistacjach, orzechach i czekoladzie. Gelateria ma również inne lokale w Rzymie, m.in. przy Viale delle Provincie i Via di Ripetta.
Old Bridge (okolice Watykanu)
Adres
Viale dei Bastioni di Michelangelo 5
Dobry adres, jeżeli zwiedzasz Watykan. Lodziarnia działa tu od wielu lat i słynie przede wszystkim z dużych porcji. To miejsce, w którym zdecydowanie nie trzeba zamawiać podwójnej porcji, żeby się najeść.
Lemongrass Gelato (Prati)
Adres
Via Ottaviano 29 / Via Barletta 1
Świetna jakość, spore porcje oraz bardzo dobre opcje bezglutenowe. Jeżeli potrzebujesz lodów bez określonych składników, warto zapytać obsługę o aktualnie dostępne smaki i dokładny skład. Do tego zjesz tu smaczne ciastka i wypijesz dobrą kawę.
Grezzo Raw Chocolate (Monti)
Adres
Via Urbana 130
To propozycja dla osób szukających czegoś innego niż klasyczne mleczne gelato. Lodziarnia specjalizuje się w deserach opartych na surowym kakao i produktach roślinnych. Dostępne są również wegańskie i bezglutenowe propozycje.
Fatamorgana (kilka lokalizacji)
Adres
Piazza degli Zingari 5 / Via Laurina 10 / Via Roma Libera 11
Fatamorgana to rzymska sieć gelaterii znana z dużego wyboru smaków i nietypowych połączeń. Jeżeli klasyczne pistacchio czy stracciatella już Ci się znudziły, tutaj warto poeksperymentować. Lodziarnie tej sieci znajdziesz m.in. w Monti, w okolicach Piazza del Popolo oraz na Zatybrzu.
Gelateria dell’Isola Tiberina (Wyspa Tybrowa)
Adres
Via di Ponte Quattro Capi 16
Niewielka lodziarnia w bardzo przyjemnym miejscu – na samej Wyspie Tyberyjskiej. To jeden z naszych faworytów. Jeżeli tu trafisz, warto spróbować pistacchio albo czekolady z chili (cioccolato al peperoncino).
La Fonte della Salute (Zatybrze)
Adres
Via Cardinale Marmaggi 2
Kameralna gelateria na Zatybrzu chętnie odwiedzana przez mieszkańców. Nie znajdziesz tu atmosfery typowej dla lokali nastawionych wyłącznie na turystów. To po prostu dobre miejsce na lody podczas spaceru po dzielnicy.
Jak zamówić gelato w Rzymie?
Zamawianie jest bardzo proste.
Kubeczek czy rożek?
Coppetta to kubeczek, a cono – rożek. Wybór zależy wyłącznie od Ciebie. W wielu gelateriach cena zależy przede wszystkim od wielkości porcji, a nie od tego, czy wybierzesz kubeczek czy rożek.
Ile smaków?
Najczęściej możesz połączyć kilka smaków w jednej porcji. Nie ma jednak jednej zasady obowiązującej w całym Rzymie. Sposób naliczania ceny i liczba możliwych smaków zależą od konkretnej lodziarni. Jeżeli masz ochotę na dwa smaki, powiedz po prostu: Due gusti, per favore (Dwa smaki, proszę).
A może gelato z bitą śmietaną?
Panna to bita śmietana. Jeżeli chcesz ją na swoim gelato, możesz powiedzieć: Con panna, per favore. W wielu tradycyjnych gelateriach jest ona dodawana bezpłatnie albo za niewielką dopłatą, ale nie jest to regułą.
Czy zostawiać napiwek?
Nie. Przy ladzie w gelaterii napiwek nie jest obowiązkowy ani szczególnie oczekiwany.
Ile kosztuje gelato w Rzymie?
Cena zależy przede wszystkim od lokalizacji, wielkości porcji i konkretnej lodziarni. W dobrej gelaterii w centrum Rzymu mała porcja (2 smaki) to zazwyczaj 3,00 – 4,50 €, a większa (3-4 smaki) kosztuje 5,00 – 7,00 €. Nie warto jednak traktować ceny jako wyznacznika jakości. Droższe lody w najbardziej turystycznych miejscach nie muszą być lepsze od tych, które znajdziesz kilka ulic dalej.
Jakich smaków warto spróbować?
Jeżeli pierwszy raz jesz prawdziwe włoskie gelato, zacznij od klasyki:
- Pistacchio – intensywny smak pistacji. Jeden z najlepszych smaków do sprawdzenia jakości lodziarni.
- Nocciola – kremowe gelato z orzechów laskowych.
- Fior di latte – delikatny, mleczno-śmietankowy smak. Dobry wybór, jeśli chcesz ocenić samą bazę gelato, bez dodatków.
- Stracciatella – fior di latte z kawałkami czekolady.
- Cioccolato – dla miłośników czekolady. Warto zwrócić uwagę, czy smak jest głęboki i wyraźny, a nie po prostu bardzo słodki.
- Frutta di stagione – owoce sezonowe. Dobry wybór na gorący dzień.
A jeżeli trafisz na smak, którego nigdy wcześniej nie próbowałeś – nie bój się eksperymentować. Właśnie po to są rzymskie gelaterie.


