Bazylika św. Piotra w Okowach

Dlaczego warto tu przyjść?

W przeciwieństwie do Bazyliki św. Piotra, gdzie przed „Pietą” Michała Anioła stoi się w tłumie za pancerną szybą, tutaj możesz podejść na wyciągnięcie ręki do jednego z jego największych arcydzieł. W dodatku całkowicie za darmo. Możesz usiąść w ławce i w ciszy kontemplować każdy detal, żyłkę i fałdę marmuru, które wyszły spod dłuta mistrza.

Jak dotrzeć do Bazyliki św. Piotra w Okowach?

Bazylika św. Piotra w Okowach (San Pietro in Vincoli) w Rzymie znajduje się na wzgórzu Oppio, w pobliżu Koloseum. Najłatwiej dotrzeć tutaj metrem lub pieszo spod Koloseum.

Metro

Skorzystaj z linii B (niebieskiej) i wysiądź na stacji Cavour. Wyjdź na ulicę Via Giovanni Lanza. Po drugiej stronie ulicy znajdziesz wąskie przejście i schody (tzw. Salita dei Borgia) prowadzące w górę. Wejdź po schodach na sam szczyt i skręć w prawo w ulicę Via di San Pietro in Vincoli. Bazylika znajduje się po lewej stronie.

Autobus

W pobliże Bazyliki możesz także dojechać autobusami wysiadając w okolicy Koloseum (linie 51, 75, 85, 87, 117). Autobusy linii 75 i 117 zatrzymują się także w pobliżu placu Piazza di San Pietro in Vincoli (przystanek Cavour/Annibaldi).

Pieszo

Do Bazyliki św. Piotra w Okowach dotrzesz w 10 minut pieszo spod Koloseum. Idź na północ ulicami Via degli Annibaldi, Via della Polveriera, Via Eudossiana oraz Via delle Sette Sale. W takim samym czasie dotrzesz tu pieszo spod Kolumny Trajana idąc ulicą Via dei Fori Imperiali i skręcając w Via Cavour. Od Via Cavour wchodzi się schodami Salita dei Borgia pod niskim łukiem.

Na co zwrócić uwagę?

Mojżesz i Grobowiec Juliusza II

W prawej nawie bocznej znajduje się pomnik nagrobny papieża Juliusza II. Jego centralnym punktem jest rzeźba Mojżesza. Ma napięte mięśnie rąk i wzrok, który paraliżuje.

Relikwiarz pod ołtarzem

Pod ołtarzem głównym, w specjalnej oszklonej krypcie spoczywają łańcuchy św. Piotra. Nad ołtarzem rozciąga się cykl XVI-wiecznych fresków Jacopo Coppiego.

Zwiedzanie Bazyliki św. Piotra w Okowach

Zwiedzanie Bazyliki św. Piotra w Okowach możliwe jest codziennie. Wstęp jest bezpłatny. Warto przyjść na zwiedzanie poza godzinami sprawowania nabożeństw.

Godziny zwiedzania

• od poniedziałku do soboty: od 07:30 do 12:20 oraz od 15:00 do 18:50 (w okresie zimowym do 17:50)
• niedziele: od 09:00 do 12:00 oraz od 15:00 do 18:50 (w okresie zimowym do 17:50)

Godziny nabożeństw

• od poniedziałku do piątku: 08:00, 11:00 (z wyjątkiem lipca i sierpnia)
• soboty: 17:00
• niedziele i święta: 08:00, 11:00

Bazylika św. Piotra w Okowach (Basilica di San Pietro in Vincoli)

Na rzymskim Eskwilinie, nieco na uboczu od głównych szlaków, kryje się świątynia będąca celem dwóch zupełnie różnych grup podróżnych. Bazylika San Pietro in Vincoli (Świętego Piotra w Okowach) przyciąga rzesze wiernych pragnących dotknąć relikwii biblijnych łańcuchów oraz rzesze miłośników sztuki, chcących spojrzeć w groźne oczy jednego z największych arcydzieł rzeźbiarskich w historii. To opowieść o cudownym złączeniu kajdan i o monumentalnym pomniku, który jego twórca, Michał Anioł, do końca życia nazywał swoją największą osobistą tragedią.

Nazwa bazyliki „in Vincoli” (w okowach) bezpośrednio nawiązuje do nowotestamentowej opowieści o cudownym uwolnieniu apostoła Piotra z jerozolimskiego więzienia, gdzie z rozkazu Heroda Agryppy zakuto go w kajdany. Według Dziejów Apostolskich, anioł wyprowadził Piotra z celi, a łańcuchy same opadły z jego rąk.

Droga tych łańcuchów do Rzymu przypomina filmowy scenariusz. Jerozolimskie kajdany otrzymała w darze cesarzowa Elia Eudokia podczas pielgrzymki do Ziemi Świętej. Przekazała je swojej córce, Licynii Eudoksji (żonie cesarza Zachodu Walentyniana III), która rezydowała w Rzymie. Ponieważ w Wiecznym Mieście przechowywano już inny łańcuch (ten, którym skuto Piotra w rzymskim Więzieniu Mamertyńskim), papież Leon I Wielki postanowił zestawić obie relikwie. Według legendy, gdy tylko dwa łańcuchy dotknęły się, ich ogniwa zrosły się ze sobą w sposób nierozerwalny, tworząc relikwię.

Aby godnie uczcić ten cud, Licynia Eudoksja ufundowała w 442 roku monumentalną bazylikę (stąd jej druga nazwa: bazylika eudossiana). Do dziś surowy, antyczny rytm 20 kolumn z greckiego marmuru pamięta tamten wczesnochrześcijański kościół.

Co ciekawe, historia fundatorki potoczyła się tragicznie. Po zamordowaniu jej męża i przymusowym ślubie z uzurpatorem, Eudoksja miała potajemnie wezwać na pomoc króla Wandalów, Genzeryka. W czerwcu 455 roku wandalscy najeźdźcy splądrowali Rzym, dając początek terminowi „wandalizm”, a samą cesarzową uprowadzili do Kartaginy. W ten sposób patronka relikwii uwolnienia z okowów – paradoksalnie – sama zakuła Rzym w wandalskie kajdany.

Dlaczego Mojżesz ma rogi?

Charakterystyczne dwa „rożki” na głowie biblijnego proroka to nie element pogański, ale jedna z najsłynniejszych pomyłek w tłumaczeniu. Hebrajski tekst Księgi Wyjścia opisuje, że po zejściu z góry Synaj twarz Mojżesza „promieniała”. Użyty tam rdzeń słowa (q-r-n) w zależności od samogłosek może jednak oznaczać zarówno „promienieć” (qāran), jak i „mieć rogi” (qeren). Święty Hieronim, tłumacząc Biblię na łacinę (Wulgata), wybrał niefortunny wariant dosłowny i napisał, że „twarz jego była rogata”. Średniowieczna sztuka podchwyciła tę konwencję jako symbol Bożego światła, a Michał Anioł po prostu wiernie ją odwzorował.

Czemu nie mówisz?

Z rzeźbą Mojżesza nierozerwalnie wiąże się słynny apokryf. Michał Anioł, zachwycony absolutnym realizmem i niemal żywą tkanką rzeźbionego przez siebie marmuru, miał nagle stracić panowanie nad sobą, uderzyć posąg młotkiem w kolano i krzyknąć: „Perché non parli?” (Czemu nie mówisz?). Choć historycy włożyli tę opowieść między bajki, przewodnicy do dzisiaj chętnie pokazują zwiedzającym rzekomą rysę na prawym kolanie proroka jako dowód na prawdziwość tej historii.

Gdzie ruszyć dalej?

Bazylika San Pietro in Vincoli znajduje się na wzniesieniu, na które prowadzą charakterystyczne schody Salita dei Borgia odchodzące od via Cavour. Po zwiedzeniu wnętrza bazyliki warto wrócić się tą drogą w stronę Via dei Fori Imperiali na dalsze zwiedzanie Centro Storico.